U prestonici Sjedinjenih Američkih Država održava se događaj koji je privukao veliku pažnju srpske dijaspore, akademske zajednice i istraživača totalitarnih režima.
U Victims of Communism Museum and Memorial Foundation u Vašingtonu 2. decembra 2025. godine održana je konferencija i prateća izložba „In the Name of the People: Communist Terror in Serbia, 1944–1953“ (U ime naroda: Komunistički teror u Srbiji, 1944-1953), koju su organizovali Srpska narodna odbrana i tim američkog muzeja posvećenog žrtvama komunizma.
Program su predvodili istoričari dr Srđan Cvetković i dr Ena Mirković, vodeći istraživači perioda posleratnih političkih represija.
Događaj je bio posvećen analiziranju događaja iz perioda 1944–1953, kada je u Srbiji, nakon ulaska partizanskih jedinica i uspostavljanja nove jugoslovenske komunističke vlasti, sproveden širok talas represije — masovna hapšenja, likvidacije bez suđenja, konfiskacije imovine i političke čistke. Prezentacija je ponudila pregled verodostojnih arhivskih podataka, dosijea, svedočanstava i dokumenata koji osvetljavaju sistem političkog progona i mehanizme državne kontrole.
Učesnici iz Vašingtona, Merilenda, Virdžinije, ostalih delova SAD i ostatka sveta, ispunili su salu muzeja, a predstavnici Srpske narodne odbrane naglasili su da je ovaj događaj „važan korak u misiji međunarodnog predstavljanja istorijskih činjenica o komunističkom nasilju nad srpskim narodom“. U uvodnom obraćanju organizatora navedeno je da je „suočavanje sa prošlošću civilizacijska obaveza“ i da je cilj „da se zločini totalitarizma nikada više ne ponove”.
Istoričar dr Srđan Cvetković izneo je sistematizovane podatke o komunističkom teroru, uključujući:
- formiranje Odeljenja za zaštitu naroda (OZNA) i njegove operacije širom Srbije,
- dokumentovane slučajeve pogubljenja bez sudskog procesa u jesen i zimu 1944,
- političke razloge zbog kojih su žrtve najčešće bili intelektualci, javni službenici, pripadnici opozicije i „klasni neprijatelji“,
- mehanizam konfiskacije imovine i preuzimanja društvenih institucija od strane komunističke vlasti,
- dugotrajne posledice ovih postupaka na društveni razvoj Srbije.
Dr Ena Mirković predstavila je širi politički i međunarodni kontekst, govoreći o ulozi savezničkih sila, postratnim ideološkim podelama, kao i o specifičnim regionalnim obrascima represije. Oba predavača su se oslonila isključivo na verifikovana arhivska dokumenta, naučne publikacije i izvore međunarodnih institucija koje se bave proučavanjem totalitarnih režima.
Pored predavanja, publika je obišla izložbenu postavku sa:
- originalnim dokumentima iz perioda 1944–1953,
- vizuelnim prikazima procesa represije,
- fotografijama žrtava,
- digitalizovanim dosijeima i zapisnicima,
- interaktivnim panelima koji prikazuju geografiju komunističkih zločina na teritoriji Srbije.
Izložbu je pripremio tim Victims of Communism Museum-a u saradnji sa srpskim istraživačima, a postavka je ocenjena kao „jedna od sadržajno najpreciznijih prezentacija o jugoslovenskom komunističkom modelu represije“.
Predstavnici Srpske narodne odbrane izrazili su zadovoljstvo odzivom publike i najavili dalju saradnju sa američkim institucijama na polju istorijske edukacije i dokumentovanja zločina komunizma. U izjavi organizacije navodi se da je „glas žrtava komunističkog terora predugo bio utišan“, te da je „međunarodno predstavljanje činjenica o tom periodu ključno za razumevanje savremenih političkih struktura u Srbiji“.
Učesnici su događaj ocenili kao „informativan“, „potresan“, ali i „nužan za kolektivno razumevanje istorijskih trauma“.
Sveštenik i predsednik Srpske narodne odbrane iz SAD Saša Petrović dao je izjavu ekskluzivno za Slavijainfo.
„Trenutno se nalazimo na Kapitol Hilu u samom srcu Sjedinjenih Američkih Država, u Vašingtonu, gde se održava veoma važna istorijska konferencija o komunističkim zločinima u Srbiji. Po prvi put ovakva konferencija održava se u Vašingtonu pred američkim zvaničnicima, to jest članovima diplomatskog kora, raznih zemalja sveta. Konačno istina o komunističkim zločinima dospeva i do američke javnosti. Ova istina veoma vešto je skrivana od Titovog režima i, nažalost, posle 80 godina svedoci smo da trenutni režim u Srbiji i ne krije više, i ne trudi se da sakrije, ne samo svoje komunističke i titoističke korene, nego da je on u stvari, ne samo ideološki, nego i organski nastavljač onog istog zločinačkog titoističkog režima. Tri činjenice nam govore u prilog ove istine. Tajne komunističke arhive u Srbiji još nisu otvorene i po uredbi koju je Vlada Srbije donela prošle godine one neće biti otvorene čak do 2060. godine. Po treći put u parlamentu Srbije odbija se usvajanje rezolucije o stradanju srpskog naroda u zločinačkoj Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, po treći put, iako je slična takva rezolucija prihvaćena čak i u Skupštini Crne Gore. I treće, pre nekoliko nedelja na dan BIA Vladimir Orlić položio je vence na grobove dva najveća komunistička zlikovca, Aleksandra Rankovića i Slobodana Penezića Krcuna, dva čoveka koji su pobili više sveštenika nego turci za 500 godina i u svojim zločinima nad Srpskom pravoslavnom crkvom. Po broju pobijenih sveštenika prevazišli su ustaše i Nemce zajedno. Ali, istina se ne može sakriti. Istina je kao tiha reka, kojoj postavite branu, a onda se ta tiha reka pretvara u bujicu. Istina će nas osloboditi kada je iznesemo na videlo. Ni mi kao srpski narod ,u celini, nećemo doći do nacionalnog pomirenja i nećemo moći da svojim potomcima osiguramo blagoslovenu i prosperitetnu budućnost, jer sve što se gradi na zločinu i na laži ne može biti blagosloveno. I zato mi je drago da smo ja, moja malenkost, i potpredsednica Srpske narodne odbrane, Dragana Petrović, ovde danas u Vašingtonu i da ćemo našu najstariju nacionalnu organizaciju dostojno predstavljati“, izjavio je predsednik Srpske narodne odbrane iz SAD, Saša Petrović.
